Rooilijnplannen en onteigeningen

Rooilijn en rooilijnplannen

Een rooilijn is de grens tussen de openbare weg en de aangrenzende (private) eigendom. Een rooilijn is niet hetzelfde als een bouwlijn. Een rooilijn is het begin van een private eigendom, die grenst aan de openbare weg. En een bouwlijn is de onzichtbare lijn die bepaalt vanaf waar de woning mag gebouwd worden. De bouwlijn wordt bepaald op basis van de afstand die het gebouw moet bewaren tegenover de rooilijn. 

Een rooilijnplan is een plattegrond waarop de volgende zaken zijn aangeduid: de aansluitingen met al de bestaande wegen, de kadastrale percelen, de ligging van de eventuele nieuwe weg, de afstanden van de weggrenzen tot gebouwen en andere vaste punten. Rooilijnplannen worden niet alleen vastgesteld om nieuwe wegen aan te leggen, maar ook om voor bestaande wegen de huidige ligging van de weg vast te leggen. 

Wanneer er geen rooilijnplan beschikbaar is, is de rooilijn de bestaande perceelsgrens of een rooilijn vastgelegd volgens een vroegere wetgeving. Er zijn gewestelijke rooilijnplannen die de rooilijnen aan gewestwegen vastleggen, en gemeentelijke rooilijnplannen die dat doen voor rooilijnen aan gemeentewegen.
 

Onteigening 

Wanneer uw perceel 'getroffen' wordt door een rooilijn, wil dat zeggen dat de rooilijn over het perceel loopt en niet grenst aan de openbare weg. Indien nodig kan de rooilijn gerealiseerd worden via een onteigening. Dit deel van het perceel (afgescheiden door de rooilijn en grenzend aan de openbare weg) wordt dan onteigend. Er kan ook bepaald worden dat de rooilijn enkel wordt uitgevoerd als een aanvraag voor een stedenbouwkundige vergunning of verkavelingsvergunning ingediend wordt.

De wet staat elke overheid toe om te onteigenen. Dat kan de staat zijn, de provincie, de intercommunales, het OCMW, een gemeente, een overheidsinstelling of elke andere organisatie die door de wet gemachtigd is om te onteigenen. Onteigening is alleen mogelijk in het algemeen belang, onder bepaalde voorwaarden en in overeenstemming met het nationaal en internationaal recht. Als de grond wordt onteigend, wordt alles wat erop vaststaat eigendom van de overheid. Onteigening kan alleen plaatsvinden wanneer het algemeen belang daarmee aantoonbaar gediend is.
 

Afstand van meerwaarde

De zogenaamde 'afstand van meerwaarde' is een verklaring die u als bouwheer moet ondertekenen. De verklaring houdt in dat u afstand doet van de meerwaarde die uw onroerend goed (het deel dat getroffen wordt door een rooilijn) heeft gekregen door de uitvoering van aangevraagde bouw- en verbouwingswerken. 

Bijvoorbeeld: U vernieuwt de gevelsteen van uw woning, maar de voorgevel valt met een hoek binnen een goedgekeurde rooilijn en dus binnen het openbaar domein. Door de afstand van meerwaarde zal u bij een eventuele onteigening geen vergoeding voor de waardevermeerdering, die u realiseerde door de uitgevoerde werken, ontvangen.

Die verklaring van afstand van meerwaarde wordt bevestigd in de authentieke akte die door de notaris wordt opgemaakt. De notaris biedt de notariële akte ter overschrijving aan op het bevoegde hypotheekkantoor. Wanneer die overschrijving gebeurd is, is de akte tegenstelbaar of tegenwerpelijk aan derden. Bij een latere verkoop van het onroerend goed moeten dus ook de kandidaat-kopers rekening houden met de verklaring van afstand van meerwaarde.